محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )
139
قانونچه في الطب ( فارسى )
و أمّا الرَّملىُّ : رسوب شنى ( رملى ) فَيَدُلُّ علي حَصاةٍ مُنعَقِدَةٍ أو في الانعِقادِ . اين رسوب نشانه دو چيز است : وجود سنگ در كليه و مثانه يا آغاز تشكيل آنها . و أمّا الرَّمادىُّ رسوب خاكسترين ( رمادى ) فَيَدُلُّ علي بَلغَمٍ ، أو مِدَّةٍ عَرَضَ لَها بِطُولِ اللَّبثِ تَغَيُّرُ اللَّونِ . اين رسوب بر وجود بلغم يا عفونتى دلالت دارد كه به سبب زياد ماندن ، در بدن تغيير رنگ يافته است . و أمّا العَلَقىُّ و الدَّمَوىُّ « 1 » رسوب لختهاى ( علقى ) - فَإِن كانَ شَديدَ المُمازَجَةِ يَدُلُّ « 2 » علي ضَعفِ الكَبِدِ . - و إِن كانَ دون ذلك دَلَّ علي جِراحَةٍ في مَجرَي البَولِ . - فَإِن « 3 » كانَ مُتَمَيِّزاً فَأكثَرُهُ من المَثانَةِ و القَضيبِ . - اگر به شدت با ادرار آميخته باشد ، نشانه ضعف كبد است . - اگر آميختگى آن با ادرار كمتر باشد ، نشانه وجود جراحتى در مجارى ادرار است . - و اگر از ادرار جدا باشد ، اغلب به سبب وجود عارضهاى در جداره مثانه يا آلت تناسلى است . * حالات قرار گرفتن رسوب و الرُّسُوبُ يَنقَسِمُ بِحَسَبِ المَكانِ إلى غَمامٍ ، و مُعَلَّقٍ ، و راسِبٍ . رسوب ، بر حسب جاى قرار گرفتنش در ادرار بر سه نوع است : رسوب ابرى ، رسوب شناور ، و
--> ( 1 ) . دموي عطف تفسيري علقي است . پس رسوب دموي غير علقي نبود . برگرفته از مفرح القلوب . ( 2 ) . ب : دل . ( 3 ) . ب : و إن .